Skip links

Zakon o uređenju sudova (Sl.Glasnik RS“; br.116/2008 i 104/2009)

Narodna Skupština Republike Srbije je dana 16.12.2008.godine usvojila Zakon o uređenju sudova, kao i izmene navedenog zakona dana 11.12.2009.godine (dalje: „ZOS“) čija primena počinje od 01.01.2010.godine. Navedenim ZOS-om je zaokružena nova sistematizacija sudova i propisana njihova nadležnost.

Novu strukturu sudske vlasti u Srbiji čine sudovi opšte i posebne nadležnosti. Sudovi opšte nadležnosti su osnovni sudovi, viši sudovi, apelacionai sudovi i Viši kasacioni sud. Sudovi posebne nadležnosti su privredni sudovi, Privredni apelacioni sud, prekršajni sudovi, Viši prekršajni sud i Upravni sud.

Nadležnost osnovnog suda u prvom stepenu je da sudi, između ostalog, za krivična dela za koja je kao glavna kazna predviđena novčana kazna ili kazna zatvora do deset i deset godina ako za pojedina od njih nije nadležan drugi sud i u građanskopravnim sporovima ako za pojedine od njih nije nadležan drugi sud i vodi izvršne i vanparnične postupke za koje nije nadležan neki drugi sud. Osnovni sud u prvom stepenu sudi u stambenim sporovima; sporovima povodom zasnivanja, postojanja i prestanka radnog odnosa; o pravima, obavezama i odgovornostima iz radnog odnosa; o naknadi štete koju zaposleni pretrpi na radu ili u vezi sa radom; sporovima povodom zadovoljavanja stambenih potreba na osnovu rada.

Nadležnost Višeg suda u prvom stepenu, je između ostalog, da sudi za krivična dela za koja je kao glavna kazna predviđena kazna zatvora preko deset godina, krivična dela protiv Vojske Srbije i teža krivična dela, zatim u krivičnom postupku prema maloletnicima, u građanskopravnim sporovima kad vrednost predmeta spora omogućuje izjavljivanje revizije; u sporovima o osporavanju ili utvrđivanju očinstva i materinstva; o autorskim i srodnim pravima, zaštiti i upotrebi pronalazaka, modela, uzoraka, žigova i oznaka geografskog porekla ako nije nadležan drugi sud i dr. U drugom stepenu odlučuje o žalbama na odluke osnovnih sudovao određivanju mera obezbeđenja prisustva okrivljenog; na rešenja u građanskopravnim sporovima; na presude u sporovima male vrednosti; u izvršnim i vanparničnim postupcima.

Apelacioni sud odlužuje o žalbama na odluke viših sudova, na odluke osnovnih sudova u krivičnom postupku, ako za odlučivanje o žalbi nije nadležan viši sud i na presude osnovnih sudova u građanskopravnim sporovima, ako za odlučivanje o žalbi nije nadležan viši sud. Apelacioni sud odlučuje i o sukobu nadležnosti nižih sudova sa svog područja ako za odlučivanje nije nadležan viši sud, o prenošenju nadležnosti osnovnih i viših sudova kad su sprečeni ili ne mogu da postupaju u nekoj pravnoj stvari i vrši druge poslove određene zakonom.

Trgovinski sudovi su promenili naziv u privredni sudovi i zadržali svoju nadležnost, dok Privredni Privredni apelacioni sud odlučuje o žalbama na odluke privrednih sudova i drugih organa, u skladu sa zakonom, kao i o sukobu nadležnosti privrednih sudova.

Prekršajni sud u prvom stepenu sudi u prekršajnim postupcima ako nije nadležan organ uprave, odlučuje o žalbama na odluke koje u prekršajnom postupku donose organi uprave i vrši druge poslove određene zakonom. Viši prekršajni sud odlučuje o žalbama na odluke prekršajnih sudova, o sukobu i prenošenju mesne nadležnosti prekršajnih sudova i vrši druge poslove određene zakonom

Upravni sud sudi u upravnim sporovima i obavlja druge poslove određene zakonom.

Vrhovni kasacioni sud odlučuje o vanrednim pravnim sredstvima izjavljenim na odluke sudova Republike Srbije i u drugim stvarima određenim zakonom, a odluke bitne za praksu sudova i svi načelni stavovi se objavljuju u posebnoj zbirci.

Osnovni i prekršajni sud se osnivaju za teritoriju grada, odnosno jedne ili više opština a privredni sud se osniva za teritoriju jednog ili više gradova, odnosno više opština. Viši sud se osniva za područje jednog ili više osnovnih sudova, a apelacioni sud za područje više viših sudova.

Takođe, Vrhovni kasacioni sud je neposredno viši sud za: Privredno apelacioni sud, Viši prekršajni sud, Upravni sud i Apelacioni sud.