Skip links

Zakon o uređenju sudova („Sl.Glasnik RS“, br.116/2008 i 104/2009)

Narodna Skupština Republike Srbije je dana 16.12.2008.godine usvojila Zakon o uređenju sudova, kao i izmene navedenog zakona dana 11.12.2009.godine (dalje: „ZOS“) čija primena počinje od 01.01.2010.godine. Navedenim ZOS-om je zaokružena nova sistematizacija sudova i propisana je njihova nadležnost.

Novu strukturu sudske vlasti u Srbiji čine sudovi opšte i posebne nadležnosti. Sudovi opšte nadležnosti su osnovni sudovi, viši sudovi, apelacioni sudovi i Viši kasacioni sud. Sudovi posebne nadležnosti su privredni sudovi, Privredni apelacioni sud, prekršajni sudovi, Viši prekršajni sud i Upravni sud.

Nadležnost osnovnog suda u prvom stepenu je da sudi, između ostalog, za krivična dela za koja je kao glavna kazna predviđena novčana kazna ili kazna zatvora do deset godina ako za pojedina od njih nije nadležan drugi sud i u građanskopravnim sporovima ako za pojedine od njih nije nadležan drugi sud i vodi izvršne i vanparnične postupke za koje nije nadležan takođe neki drugi sud. Osnovni sud u prvom stepenu sudi u stambenim sporovima; sporovima povodom zasnivanja, postojanja i prestanka radnog odnosa; o pravima, obavezama i odgovornostima iz radnog odnosa; o naknadi štete koju zaposleni pretrpi na radu ili u vezi sa radom i sporovima povodom zadovoljavanja stambenih potreba na osnovu rada.

Nadležnost Višeg suda u prvom stepenu, je između ostalog, da sudi za krivična dela za koja je kao glavna kazna predviđena kazna zatvora preko deset godina, krivična dela protiv Vojske Srbije i za teža krivična dela, zatim u krivičnom postupku prema maloletnicima, u građanskopravnim sporovima kad vrednost predmeta spora omogućuje izjavljivanje revizije; u sporovima o osporavanju ili utvrđivanju očinstva i materinstva; o autorskim i srodnim pravima, zaštiti i upotrebi pronalazaka, modela, uzoraka, žigova i oznaka geografskog porekla ako nije nadležan drugi sud i dr. U drugom stepenu odlučuje o žalbama na odluke osnovnih sudova o određivanju mera obezbeđenja prisustva okrivljenog; na rešenja u građanskopravnim sporovima; na presude u sporovima male vrednosti; u izvršnim i vanparničnim postupcima.

Apelacioni sud odlučuje o žalbama na odluke viših sudova, na odluke osnovnih sudova u krivičnom postupku, ako za odlučivanje o žalbi nije nadležan viši sud i na presude osnovnih sudova u građanskopravnim sporovima, ako za odlučivanje o žalbi nije nadležan viši sud. Apelacioni sud odlučuje i o sukobu nadležnosti nižih sudova sa svog područja ako za odlučivanje nije nadležan viši sud, o prenošenju nadležnosti osnovnih i viših sudova kad su sprečeni ili ne mogu da postupaju u nekoj pravnoj stvari i vrši druge poslove određene zakonom.

Trgovinski sudovi su promenili naziv u privredni sudovi i zadržali svoju nadležnost, dok Privredni apelacioni sud odlučuje o žalbama na odluke privrednih sudova i drugih organa, u skladu sa zakonom, kao i o sukobu nadležnosti privrednih sudova.

Prekršajni sud u prvom stepenu sudi u prekršajnim postupcima ako nije nadležan organ uprave, odlučuje o žalbama na odluke koje u prekršajnom postupku donose organi uprave i vrši druge poslove određene zakonom. Viši prekršajni sud odlučuje o žalbama na odluke prekršajnih sudova, o sukobu i prenošenju mesne nadležnosti prekršajnih sudova i vrši druge poslove određene zakonom

Upravni sud sudi u upravnim sporovima i obavlja druge poslove određene zakonom.

Vrhovni kasacioni sud odlučuje o vanrednim pravnim sredstvima izjavljenim na odluke sudova Republike Srbije i u drugim stvarima određenim zakonom, a odluke bitne za praksu sudova i svi načelni stavovi se objavljuju u posebnoj zbirci.

Osnovni i prekršajni sud se osnivaju za teritoriju grada, odnosno jedne ili više opština a privredni sud se osniva za teritoriju jednog ili više gradova, odnosno više opština. Viši sud se osniva za područje jednog ili više osnovnih sudova, a apelacioni sud za područje više viših sudova.

Takođe, Vrhovni kasacioni sud je neposredno viši sud za: Privredni apelacioni sud, Viši prekršajni sud, Upravni sud i Apelacioni sud.

Preuzmite PDF

Leave a comment